تبدیل های فیزیکی

انواع پسوندها

یاد گرفتیم در فیزیک برای اندازه گیری کمیت ها باید از یکاها استفاده کنیم، برخی از یکاهای مهم عبارتند از جرم،اندازه، شدت روشنایی، زمان و …. در ادامه فهمیدیم که برای خلاصه تر کردن اعداد از پسوند هایی استفاده کنیم تا استفاده از آن ها مناسب تر شود مثلا بجای آنکه از عبارت 10000 گرم استفاده کنیم می گوییم 10 کیلوگرم، که در این مثال پیشوند ((کیلو)) باعث خلاصه تر شدن اعداد شد.در ادامه نیز خواهیم دانست که این پیشوند ها نماینده ی چه ضریبی هستند.

در جدول زیر با یکای های اصلی فیزیک آشنا می شوید :

کمیتنام یکانماد یکا
زمانثانیهs
طولمترm
جرمکیلو گرمkg
مقدار مادهمولmol
دمای ترمودینامیکیکلوینk
جریان الکتریکیآمپرa
شدت روشناییشمعcd

اما ضرایب:

در جدول زیر با ضرایب منفی آشنا می شویم:

ضریب یکا نام ضریب یکانماد ضریب
10-1دسیd
10-2سانتیc
10-3میلیm
10-6میکروµ
10-9نانوn
10-12پیکوp
10-15فمتوf
10-18اتوa
10-21زپتوz
10-24یوکتوy

و در جدول زیر با ضرایب مثبت آشنا می شوید:

ضریب یکا نام ضریب یکانماد ضریب
101دکاda
102هکتوh
103کیلوk
106مگاM
109گیگاG
1012تراT
1015پتاP
1018اِکساE
1021زتاZ
1024یوتاY

نکته : یادتان باشد که لازم نیست تمامی ضرایب را حفظ نمایید ، فقط کافی است که تعدادی از ضرایب مهم را حفظ کنید.

از ضرایبی که توان منفی دارند برای ساده نویس کردن اعداد بسیار کوچک استفاده می شود و از ضرایب مثبت برای ساده نویس کردن اعداد بزرگ استفاده می شود . اگر تا کنون متوجه مباحث گفته شده نشدید به مثال های زیر توجه کنید :

تنها چیزی که از جدول های بالا باید یاد بگیرید این است که وقتی به عددی مثل 103* 5/1 برخورد کردید، بجای این عدد بنویسید 5/1 کیلو یا 5/1k

چند تا مثال دیگه :

10-9 * 1/25 که میشود 1/25 نانو یا 1/25n

20 که میشود 2 دکا یا 2da

0/0000082 که ابتدا باید با استفاده از نماد گذاری تبدیلش کنیم به 6-10 * 8/2 و بعد میشود 8/2 میکرو یا 8/2µ

0/4 که میشود 1-10 * 4 و بعد میشود 4 دسی یا 4d

7500000000000 که میشود 1012 * 7/5 و بعد میشود 7/5 ترا یا 7/5T

روش تبدیل واحد کردن

در بیشتر سوالات فیزیک باید اعداد سوال را توسط ضرایب به یکاهای اصلی تبدیل کنیم و بعد سوال را حل کنیم. مثلا در سوال به ما میگویند که جسمی به جرم 500 گرم داریم. اما در فرمول ما نمی توانیم جرمی که به صورت گرم است وارد فرمول کنیم. بلکه باید جرم به صورت کیلوگرم باشد. پس باید گرم را به کیلوگرم تبدیل کنیم. به این کار تبدیل واحد میگوییم. با استفاده از روش ساده ی زیر تبدیل واحد را آموزش میدهم.

ابتدا صورت سوال را به صورت عددی (ریاضی) بنویسید.

مثلا میخواهیم ببینیم 50 سانتی متر چند کیلومتر است ؟

ابتدا پرسش را به زبان ریاضی می نویسیم یعنی:          50cm = …… km

تا اینجا کاری نکردیم و همه این کار را یاد دارن. اما باید بگم تبدیل واحد همینجا تمام است. یعنی چه؟

در واقع ما الان یک معادله ی خیلی راحت ریاضی داریم.

در دو طرف یکای اصلی متر (m) را داریم. میتوانیم این دو را با هم خط بزنیم.

حال معادله به صورت 50c = …… k در می آید.

حال به جای کیلو (k) و سانتی (c) ضرایبشان را میگذاریم. یعنی :

103 …… = 10-2 * 50

حال یک طرف معلوم داریم و یک طرف مجهول که ضریب هم دارد. برای بدست آوردن مجهول کافیست طرف معلوم را بر ضریب طرف مجهول تقسیم کنیم. یعنی :

http://s4.picofile.com/file/7978484187/01.gif

همانطور که مشاهده میکنید مجهول بدست آمده است. اما یک نکته در محاسبات بالا این است که وقتی یک عدد توان دار را از مخرج به صورت میبریم یا بر عکس از صورت به مخرج می بریم توان علامتش عوض میشود.

بنابراین نتیجه می گیریم که 50 سانتی متر ،5-10 * 50 کیلو متر است.

با استفاده از این روش شما می توانید به راحتی تبدیل واحد انجام دهید.

دیدگاهتان را بنویسید